බාල බෙහෙත් නඩුවේ ඩිජිටල් සාක්ෂි පටලැවිල්ලක්...

ලංකාවේ මහත් ආන්දෝලනයකට තුඩු දුන් බාල ඖෂධ මිලදී ගැනීමේ සිද්ධියට අදාළ නඩු විභාගය ඊයේ (3) ස්ථිර ත්‍රිපුද්ගල මහාධිකරණය හමුවේ යළි කැඳවනු ලැබීය. එහිදී රජයේ රස පරීක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවේ සැකකටයුතු ලේඛන පිළිබඳ ආණ්ඩුවේ ජ්‍යෙෂ්ඨ සහකාර පරීක්ෂක ඊ.එම්.ඩී.ටී.ඊ. උඩංගමුව මහතා තෙවැනි දිනටත් සාක්ෂි කූඩුවට නැඟ සිටි අතර, නඩුවේ ඉදිරිපත් වූ ඩිජිටල් සාක්ෂි සහ අධිකරණ පද්ධතිය සතු තාක්ෂණික සීමාවන් හේතුවෙන් අධිකරණ භූමිය තුළ දැඩි උණුසුම් මෙන්ම සංවේදී තත්ත්වයක් නිර්මාණය විය.

Jun 4, 2026 - 16:13
 4
බාල බෙහෙත් නඩුවේ   ඩිජිටල් සාක්ෂි පටලැවිල්ලක්...

2026 ජුනි මස 03 වැනිදා 
ප්‍රමිතියෙන් තොර ප්‍රතිදේහ එන්නත් නඩු විභාගය

බාල බෙහෙත් නඩුවේ
 
ඩිජිටල් සාක්ෂි පටලැවිල්ලක්...


 
රජයේ රස පරීක්ෂක තෙවැනි

දිනටත් සාක්ෂි දෙයි!

අධිකරණ වාර්තාකරු.


ලංකාවේ මහත් ආන්දෝලනයකට තුඩු දුන් බාල ඖෂධ මිලදී ගැනීමේ සිද්ධියට අදාළ නඩු විභාගය ඊයේ (3) ස්ථිර ත්‍රිපුද්ගල මහාධිකරණය හමුවේ යළි කැඳවනු ලැබීය. එහිදී රජයේ රස පරීක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවේ සැකකටයුතු ලේඛන පිළිබඳ ආණ්ඩුවේ ජ්‍යෙෂ්ඨ සහකාර පරීක්ෂක ඊ.එම්.ඩී.ටී.ඊ. උඩංගමුව මහතා තෙවැනි දිනටත් සාක්ෂි කූඩුවට නැඟ සිටි අතර, නඩුවේ ඉදිරිපත් වූ ඩිජිටල් සාක්ෂි සහ අධිකරණ පද්ධතිය සතු තාක්ෂණික සීමාවන් හේතුවෙන් අධිකරණ භූමිය තුළ දැඩි උණුසුම් මෙන්ම සංවේදී තත්ත්වයක් නිර්මාණය විය.


නඩු විභාගය ආරම්භයේදීම පැමිණිල්ල මෙහෙයවන නියෝජ්‍ය සොලිසිටර් ජනරාල් ලක්මිණි ගිරිහාගම මහත්මිය විසින් රස පරීක්ෂකවරයා සතු සී.ඩී. තැටියක අඩංගු ලේඛන ප්‍රොජෙක්ටරයක් ආධාරයෙන් විද්‍යුත් තිරයක් මතට පතිත කර සාක්ෂි විමසීම ආරම්භ කළාය. එහිදී එම සංයුක්ත තැටියේ ඇති "ඩිජිටල් ෆෝල්ඩර" පැමිණිල්ලේ සාක්ෂි ලෙස අංකනය කිරීමට නියෝජ්‍ය සොලිසිටර් ජනරාල්වරිය උත්සාහ කළ අවස්ථාවේදී සභාපති විනිසුරුවරයාගෙන් ඊට එල්ල වූයේ බරපතල ප්‍රශ්නාර්ථයකි. 


"සංයුක්ත තැටියක් ඇතුළේ තියෙන ඩිජිටල් ෆෝල්ඩරයක් සාක්ෂි ලේඛනයක් විදිහට අංකනය කරන්නේ කොහොමද?" යන්න විනිසුරුවරයා නැඟූ ප්‍රශ්නය විය. කෙසේ වෙතත්, පසුව දෛනික තොග සහිත ෆෝල්ඩරය පැ 297 II ලෙසත්, මාසික තොග සහිත ෆෝල්ඩරය පැ 297 III ලෙසත් ලකුණු කිරීමට පියවර ගැණුනි.


රජයේ රස පරීක්ෂක කාර්යාලයට මුද්‍රණ පිරිවැය පියවන්න සල්ලි නෑ!

මෙහිදී විත්තියේ නීතිඥ අසේල සේරසිංහ මහතා ඇතුළු නීතිඥ මණ්ඩලය පෙන්වා දුන්නේ, විද්‍යුත් තිරය මත දත්ත ප්‍රදර්ශනය කරමින් හරස් ප්‍රශ්න ඇසීම ප්‍රායෝගික නොවන බැවින්, හැකි නම් එහි මුද්‍රිත පිටපත් (Printouts) ලබා දෙන ලෙසයි.


එම අවස්ථාවේදී නියෝජ්‍ය සොලිසිටර් ජනරාල්වරිය අධිකරණය හමුවේ තැබූ සංවේදී අනාවරණය කාගේත් අවධානයට ලක් විය. ඇය කියා සිටියේ, මෙම දත්ත පිටපත් මුද්‍රණය කිරීමට රස පරීක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව සතුව පහසුකම් නොමැති බවත්, ඒ සඳහා රජයේ ප්‍රතිපාදන වෙන් නොවන බවත්ය. "මම මේ දත්ත මුද්‍රණය කරන්නේ මගේ පෞද්ගලික මුදලින්" යැයි ඇය ප්‍රකාශ කළ විට රාජ්‍ය ආයතන සතු මූල්‍ය අර්බුදයේ තරම අධිකරණය හමුවේ මනාව පැහැදිලි විය.


ඩිජිටල් මුද්‍රණ පහසුකම් අධිකරණය සතුව නැති කමින් නියෝගයක් අහෝසි වෙයි!

විත්ති පාර්ශ්වයේ හරස් ප්‍රශ්න ඇසීම් මධ්‍යයේ සාක්ෂි අඩංගු සංයුක්ත තැටිය (CD) ධාවනය කිරීමේදී දිගින් දිගටම යාන්ත්‍රික බාධා මතු විය. සමහර අවස්ථාවල ගොනු විවෘත වුවද තවත් විටෙක ඒවා විවෘත නොවිණි. දත්ත දෝෂයක් (Data corruption) වුවහොත් මුළු සාක්ෂි මෙහෙයවීමම ව්‍යාකූල විය හැකි බැවින්, වහාම ක්‍රියාත්මක වූ සභාපති විනිසුරු ප්‍රියන්ත ලියනගේ මහතා, මෙම දත්ත 'එක්සෙල් වගු' (Excel sheets) ලෙස අධිකරණ රෙජිස්ට්‍රාර් ඉදිරියේ පිටපත් කර තබා ගන්නා ලෙස නියෝග කරමින් නඩු විභාගය පෙරවරු 11.45 දක්වා කල් තැබීය.


නමුත් 11.45 ට අධිකරණය යළි රැස් වූ අවස්ථාවේදී තත්ත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් විය. සභාපති විනිසුරුවරයා කනගාටුවෙන් යුතුව ප්‍රකාශ කළේ, අධිකරණ රෙජිස්ට්‍රාර් ඉදිරියේ එවැනි ඩිජිටල් පිටපත් ලබා ගැනීමට තරම් තාක්ෂණික පහසුකම් මෙරට අධිකරණය සතු නොවන බවයි. පෞද්ගලික අංශයෙන් පමණක් ලබාගත හැකි එම පහසුකම සඳහා අධිකරණයට වැය කළ නොහැකි බවත්, ඒ සඳහා වියදම් දැරීමට කිසිදු පාර්ශ්වයක් ඉදිරිපත් නොවන බවත් පවසමින් විනිසුරුවරයා ඡායා පිටපත් ගැනීමට කළ නියෝගය අහෝසි කිරීමට පියවර ගත්තේය. මෙය මෙරට අධිකරණ පද්ධතියේ ඩිජිටල්කරණයේ ඇති බරපතල අඩුපාඩු ලොවටම හෙළි කළ අවස්ථාවක් විය.


වෛද්‍ය සැපයුම් අංශයේ දත්ත සුරක්ෂිතද?

අනතුරුව විත්ති පාර්ශ්වයේ නීතිඥ රහුල් ජයතිලක මහතා විසින් රස පරීක්ෂකවරයාගෙන් දීර්ඝ ලෙස හරස් ප්‍රශ්න විමසීම ආරම්භ කරන ලදී. එහිදී මාලිගාවත්ත මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය මඟින් යොමු කරන ලද ප්‍රශ්නාවලියට අනුව සකස් කළ වාර්තාවේ අඩංගු ජාතික ඖෂධ තොග 182ක සහ 229ක ලැයිස්තු පිළිබඳව අවධානය යොමු විය. 2021 ජනවාරි සිට 2024 ජනවාරි දක්වා වූ කාලය තුළ වෛද්‍ය සැපයුම් අංශයේ, ආයතනික මට්ටමේ සහ ජාතික තලයේ තිබූ ඖෂධ තොග ගණනය කිරීම් මෙහිදී සාකච්ඡාවට බඳුන් විය.


වෛද්‍ය සැපයුම් අංශය භාවිතා කරන 'ප්‍රොන්ටෝ' (Pronto) සහ 'ඔරකල්' (Oracle) දත්ත පද්ධතිවල සුරක්ෂිතභාවය පිළිබඳව නීතිඥවරයා මෙහිදී ප්‍රශ්න කළේය. ඊට පිළිතුරු දුන් සාක්ෂිකරු, "වෛද්‍ය සැපයුම් ඒකකයේ මෘදුකාංග පාලනය සෘජුවම අප නිරීක්ෂණය කළා. එහි පරිශීලක ගිණුම් හරහා ගොස් දත්ත වෙනස් කරන්න හෝ ඉවත් කරන්න සාමාන්‍ය පරිශීලකයන්ට බලයක් දීලා නැහැ. 'ඊ-විස්' ආයතනයෙන් හෝ වෛද්‍ය සැපයුම් අංශයෙන් එම දත්ත වෙනස් කර නැහැ, ඒවා තිබූ පරිදිම සුරක්ෂිතව පවතිනවා" යැයි සහතික කර සිටියේය.


අතුරුදන් වූ ඖෂධ වර්ග 4ක් සහ රස පරීක්ෂක කාර්යාලයේ අත්සන්...

6 වන විත්තිකරු වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥ නුවන් ජයවර්ධන මහතා නැඟූ ප්‍රශ්නයකට පිළිතුරු දෙමින් සාක්ෂිකරු කියා සිටියේ, අධිකරණ නියෝගය පරිදි පරීක්ෂා කිරීමේදී 'එස්.ආර්' (SR) අංක 4කට අදාළ ඖෂධ වර්ග 4ක දත්ත පද්ධතිය තුළ නොමැති බව තමා නිරීක්ෂණය කළ බවයි. එහෙත් එම දත්ත අතුරුදන් වීමට හේතුව තාක්ෂණිකව කුමක්දැයි තමා පරීක්ෂා කර නොමැති බව සාක්ෂිකරු පිළිගත්තේය. එමෙන්ම පද්ධතියේ භාවිතයට ගත හැකි තොග (Usable stock) පැවතියේද යන්න පිළිබඳව තමාට අවබෝධයක් නොමැති බවද ඔහු පැවසීය.


රස පරීක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවේ වාර්තා සැකසීමේ ක්‍රමවේදය පිළිබඳවද මෙහිදී කරුණු අනාවරණය විය. ඩිජිටල් අපරාධ විද්‍යා වාර්තා වසරකට සියයක් පමණ නිකුත් කරන බවත්, විද්‍යාගාරයේ සිටින නවක නිලධාරීන් විසින් සකසන වාර්තා ජ්‍යෙෂ්ඨ සැකකටයුතු ලේඛන පරීක්ෂකවරයාගේ අත්සන සඳහා ඉදිරිපත් කරන බවත් සාක්ෂිකරු පැවසීය. අධිකරණය හමුවේ සාක්ෂි දෙන්නේ එම වාර්තාව ප්‍රායෝගිකව සකස් කළ නිලධාරියා බවද හෙළි විය.


දත්ත ලබාගැනීම සඳහා 'BAREOS' මෘදුකාංගය හරහා බාහිර දෘඪ තැටිවලට බැකප් (Backup) ලබාගත් ආකාරය සහ 'Oracle Version 10' පද්ධතිය භාවිතා කළ ආකාරය පිළිබඳව දීර්ඝ තාක්ෂණික කරුණු විමසීමකින් පසු වැඩිදුර සාක්ෂි විමසීම සඳහා නඩු විභාගය කල් තබන ලදී.


මෙම නඩු විභාගය හරහා බාල ඖෂධ ජාවාරමක තොරතුරුවලට අමතරව, රටේ අධිකරණ පද්ධතිය සහ රස පරීක්ෂක වැනි වැදගත් විද්‍යාත්මක ආයතන මුද්‍රණ පිරිවැය සහ ඩිජිටල් තාක්ෂණික පහසුකම් නොමැතිව මුහුණ දෙන අතිශය අසීරු තත්ත්වයද ප්‍රසිද්ධියේම රට හමුවේ නිරාවරණය වී තිබේ.

ප්‍රමිතියෙන් තොර බාල ඖෂධ නඩුකරයේ 
ජුනි මස 03 වැනි දින නඩු විභාගය මෙසේය...

බාල බෙහෙත් නඩු විභාගය ස්ථිර ත්‍රිපුද්ගල මහාධිකරණය හමුවේ ඊයේ (3) යළි විභාගයට ගැනුණු අවස්ථාවේ සාක්ෂි දීම සඳහා රජයේ රස පරීක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවේ සැකකටයුතු ලේඛන පිළිබඳ ආණ්ඩුවේ ජ්‍යෙෂ්ඨ සහකාර පරීක්ෂක ඊ. එම්. ඩී. ටී. ඊ. උඩංගමුව තෙවැනි දිනටත් කැඳවනු ලැබීය.

සාක්ෂිකරුගෙන් සාක්ෂි ලබා ගැනීම සඳහා විද්‍යුත් තිරයක් මතට සී.ඩී. තැටියක තිබූ ලේඛන ප්‍රොජෙක්ටරයක් ඔස්සේ පතිත කළ අතර නියෝජ්‍ය සොලිසිටර් ජනරාල් ලක්මිණි ගිරිහාගම මහත්මිය සාක්ෂි මෙහෙයවනු ලැබුවාය.

එහිදී එම සී.ඩී. තැටියේ ඇති ලේඛන පැමිණිල්ලේ සාක්ෂි වශයෙන් අංකනය කිරීමට නියෝජ්‍ය සොලිසිටර් ජනරාල්වරිය උත්සාහ ගත් අවස්ථාවේ සභාපති විනිසුරුවරයා අසා සිටියේ, සංයුක්ත තැටියක් තුළ ඇති “ඩිජිටල් ෆෝල්ඩරයක්” ලේඛනයක් ලෙස අංකනය කරන්නේ කෙසේද කියාය.

ඒ අනුව දෛනික තොග සහිත ෆෝල්ඩරය පැ 297 II ලෙසත්, මාසික තොග සහිත ෆෝල්ඩරය පැ 297 III ලෙසත් ලකුණු කරනු ලැබීය.

නියෝජ්‍ය සොලිසිටර් ජනරාල්වරිය : පැ 297 II ෆෝල්ඩරය විවෘත කළ විට එහි ඇත්තේ මොනවාද?
සාක්ෂිකරු : දෛනිකව පවතින තොග.

නියෝජ්‍ය සොලිසිටර් ජනරාල්වරිය : පැ 297 III විවෘත කළ විට එහි අඩංගු වූයේ මොනවාද?
සාක්ෂිකරු : මාසික තොග ප්‍රමාණය.

නියෝජ්‍ය සොලිසිටර් ජනරාල්වරිය : ජාතික තලයේ ඖෂධ ගැන මෙහි සඳහන් වෙනවාද?
සාක්ෂිකරු : ඔව්.

මේ අවස්ථාවේ විත්තිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින නීතිඥ අසේල සේරසිංහ මහතා පෙන්වා දුන්නේ විද්‍යුත් තිරයේ දත්ත ප්‍රදර්ශනය කිරීම ප්‍රායෝගිකව ප්‍රශ්න ඇති කරන බවය. සාක්ෂි විමසා අවසන් වූ පසු සාක්ෂිකරුට 'ස්ක්‍රීන් ෂොට්' (Screenshot) එකක් පෙන්විය යුතු බවත්, හරස් ප්‍රශ්න ඇසිය යුතු බවත් ඔහු පෙන්වා දුන් අතර විත්තියේ නීතිඥයන් සියලු දෙනා ඊට එකඟතාව පළ කළහ. शक्यताවක් ඇත්නම් එහි මුද්‍රිත පිටපත් (Printouts) ලබා දෙන ලෙස විත්තියේ නීතිඥවරු ඉල්ලීමක් කළහ.

සභාපති විනිසුරු ප්‍රියන්ත ලියනගේ මහතා : ෆෝල්ඩර්වලට අංක දමන්න විතරද අවශ්‍ය වුණේ?

නියෝජ්‍ය සොලිසිටර් ජනරාල්වරිය : ඒවා මුද්‍රණය කරන්න අපේ දෙපාර්තමේන්තුවේ පහසුකම් නැහැ. එම පිටපත් මුද්‍රණය කිරීමට රජයේ මුදල් වෙන් වන්නේ නැහැ. මම පෞද්ගලික මුදලින් තමයි ඒවා මුද්‍රණය කරන්නේ.

විනිසුරුවරයා : මෘදු පිටපත (Soft copy) වෙනුවට දෘඪ පිටපත (Hard copy) ලකුණු කරන්න puළුවන්.

යළි නඩු විභාගය ආරම්භ විය. 9 වන විත්තිකරු වෙනුවෙන් පෙනී සිටින නීතිඥ රහුල් ජයතිලක මහතා සාක්ෂිකරුගෙන් හරස් ප්‍රශ්න ඇසීම ආරම්භ කළේය. එහෙත් එම සංයුක්ත තැටිය ධාවනයේදී දිගින් දිගටම බාධා සිදුවන බව නිරීක්ෂණය වූ අතර, සමහර අවස්ථාවල එය විවෘත වූවත් තවත් අවස්ථාවල විවෘත නොවිණි. එය hුදෙක් යාන්ත්‍රික දෝෂ මත සිදුවන බවත්, පැ 297 I දත්ත දෝෂයකට ලක් වුවහොත් සාක්ෂි මෙහෙයවීම ව්‍යාකූල වනු ඇති බවත් මෙහිදී විනිසුරුවරයා පෙන්වා දුන්නේය.

එය වැදගත් සාක්ෂියක් බැවින්, සංයුක්ත තැටියෙහි ඇති දත්තවල දෘඪ පිටපත් “එක්සෙල් ෆයිල්” (Excel files) ලෙස වගු වශයෙන් ලබාගෙන තබා ගැනීමටත්, එම දත්ත සහිත එක්සෙල් වගු අධිකරණයේ රෙජිස්ට්‍රාර් ඉදිරියේ පිටපත් කිරීමටත් විනිසුරුවරයා නියෝග කළේය.

ඒ අනුව අධිකරණ කටයුතු පෙරවරු 11.45 දක්වා කල් තැබුණු අතර, යළි 11.45 ට එහි කටයුතු ආරම්භ කරන ලදී.

ඒ අවස්ථාවේ සභාපති විනිසුරුවරයා කියා සිටියේ අධිකරණයේ රෙජිස්ට්‍රාර් ඉදිරියේ එසේ පිටපත් ලබා ගැනීමට අධිකරණය තුළ පහසුකම් නොමැති බවය. එවැනි පහසුකම් ලබාගත හැක්කේ පෞද්ගලික අංශයෙන් බව පෙන්වා දුන් විනිසුරුවරයා, ඒ සඳහා වියදම් දැරීමට කිසිදු පාර්ශ්වයක් ඉදිරිපත් නොවන බවද ප්‍රකාශ කළේය. එබැවින් රෙජිස්ට්‍රාර් ඉදිරියේ ඡායා පිටපත් ගැනීමට කළ නියෝගය අහෝසි කරන ලදී.

යළිත් විත්තියේ නීතිඥ රහුල් ජයතිලක මහතා සාක්ෂිකරුගෙන් හරස් ප්‍රශ්න ඇසීම ආරම්භ කළේය.

නීතිඥවරයා : 297 III ෆෝල්ඩරයට ඔබ ඇතුළත් කර තිබූ එක්සෙල් ෆයිල් (Excel files) දෙක ගැන කියන්න.

සාක්ෂිකරු : ජාතික තොගයේ තිබූ ඖෂධ 182ක් හා ජාතික තොගයේ තිබූ ඖෂධ 229ක් 2021 ජනවාරි සිට 2024 ජනවාරි දක්වා (ජනවාරි මාසය ද ඇතුළත්ව) මාලිගාවත්ත මහේස්ත්‍රාත්තුමිය විසින් එවන ලද ඖෂධ 182ක මාසික තොගය වෙනමම ගණනය කර, වෛද්‍ය සැපයුම් අංශයේ මාසික තොගය, ආයතනික මට්ටමේ මාසික තොගය හා එහි එකතුව වන ජාතික තොගය ගණනය කර ඉදිරිපත් කළ ගොනු එහි තිබෙනවා.

නීතිඥවරයා : ඖෂධ 229 ලැයිස්තුව කුමක්ද?

සාක්ෂිකරු : එම එක්සෙල් වගුව විවෘත කළ විට පෙර කී පරිදි මාලිගාවත්ත මහේස්ත්‍රාත්තුමිය විසින් එවන ලද, 2021 ජනවාරි සිට 2024 ජනවාරි දක්වා වන දත්ත ඇතුළත් ගොනුවක්.

නීතිඥවරයා : මහේස්ත්‍රාත්තුමිය විසින් '1' ලෙස එවූ ලේඛන 206 I ලෙසත්, අනෙක් ලැයිස්තුව 229 E 3 සහ 229 E 4 ලෙසත් හඳුන්වා තිබෙනවා නේද?
සාක්ෂිකරු : එසේය ස්වාමීනි.

නීතිඥවරයා : 7 වන ඡේදයේ ඇති කාරණය කුමක්ද?
සාක්ෂිකරු : මාලිගාවත්ත මහේස්ත්‍රාත්තුමිය එවන ලද ප්‍රශ්නාවලියේ 6, 7, 8 ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු දීම සිදුකර ඇති ආකාරයයි.

නීතිඥවරයා : ඔබ ඊයේ කිව්වා 6, 7, 8, 9 අංක යටතේ ඇත්තේ 'ඊ-විස්' (E-W連) ආයතනය ලබා දුන් මෘදුකාංගයට අදාළ ගිවිසුම පිළිබඳවයි කියලා.
සාක්ෂිකරු : එකඟයි ස්වාමීනි.

නීතිඥවරයා : වෛද්‍ය සැපයුම් අංශයේ පරිශීලකයන්ට ඇති පහසුකම් ඒකෙන් දැනගන්න පුළුවන්ද?

සාක්ෂිකරු : අපි නිරීක්ෂණය කළා 'ඊ-විස්' ආයතනයට මෙම පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරිත්වය ගැන මනා දැනුමක් තිබුණා කියලා. ඒ නිසා මෘදුකාංග පාලනය වෛද්‍ය සැපයුම් ඒකකය යටතේ පවතින බව ඇතුළු කරුණු නිරීක්ෂණය කළා. අධිකරණ නියෝගවලට අදාළව ලිපියක් ගොනුකර ඇති බවත්, 'ඊ-විස්' ආයතනය මෙයට සහභාගි නොවන බවත් දැනුම් දුන්නා.

නීතිඥවරයා : එම පැ 297 වාර්තාවේ 2 හා 3 අත්සන් කාගෙද?
සාක්ෂිකරු : පරිගණක හදිසි ප්‍රතිචාර සංසදයේ (SLCERT) සඳසිරි මහතා සහ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ (CID) උප පොලිස් පරීක්ෂක ජයසිංහ මහතාගේ.

නීතිඥවරයා : 2015 හෝ 2016 දී වෛද්‍ය සැපයුම් ඒකකය 'ප්‍රොන්ටෝ' (Pronto) මෘදුකාංගය පවත්වාගෙන ගොස් ඇත්තේ තොග පාලනයට පමණක් බව කිව්වා. එම පද්ධතිය භෞතිකව භාවිතා වෙද්දී එයින් පැරණි තොරතුරු ගැනීමට පමණක් භාවිතා වන බවත්, දෛනික මෙහෙයුම් 'ස්වස්ථා' මඟින් කරන බවත් නිරීක්ෂණය වුණා නේද?
සාක්ෂිකරු : එසේමයි ස්වාමීනි.

නීතිඥවරයා : පරිශීලකයන්ට දී ඇති වරප්‍රසාද සහ ඔබට ඇති පළපුරුද්ද මත, මෙම දත්තවල සුරක්ෂිතතාව පිළිබඳව සහතික විය හැකිද?

සාක්ෂිකරු : වෛද්‍ය සැපයුම් ඒකකය සෘජුව නිරීක්ෂණය කළා. එහි මෘදුකාංගයේ පරිශීලන ගිණුම්වල දත්ත වෙනස් කළ නොහැකියි. පරිශීලකයන්ට දත්ත ඉවත් කිරීමට හෝ වෙනස් කිරීමට බලය දී නැහැ. වෛද්‍ය සැපයුම් ඒකකයෙන් හෝ 'ඊ-විස්' ආයතනයෙන් මෙම පද්ධතිවල දත්ත ඇතුළු සියල්ල තිබූ පරිදිම සුරක්ෂිතව තිබුණා.

නීතිඥවරයා : 'ඔරකල් ඩේටා බේස්' (Oracle Database) ඉහළ මට්ටමක ඇති බව කීවා. 'ප්‍රොන්ටෝ' මෙන්ම 'ඔරකල්' පද්ධති ද ඔබ පරීක්ෂා කරද්දී ඒවායේ සුරක්ෂිතභාවය තහවුරු වුණාද?
සාක්ෂිකරු : එහෙමයි ස්වාමීනි, එම පරිශීලක ගිණුම් හරහා ගොස් දත්ත ඉවත් කිරීමට හෝ වෙනස් කිරීමට නොහැකි බව හෙළිවුණා.

නීතිඥවරයා : රස පරීක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව සකස් කරන වාර්තාවල අංශ ප්‍රධානියා අත්සන් තැබීමේ ක්‍රමවේදය කුමක්ද?

සාක්ෂිකරු : අප අංශයේ ඩිජිටල් අපරාධ විද්‍යා වාර්තා නවකයන් විසින් අත්සන් කරන්නේ නැහැ. වසරකට එවැනි වාර්තා සියයක් පමණ නිකුත් කරනවා. විද්‍යාගාරයේ සිටින්නේ නවක නිලධාරීන් බැවින්, ඒවා සැකකටයුතු ලේඛන පරීක්ෂකවරයාගේ අත්සන සඳහා ඉදිරිපත් කරනවා.

නීතිඥවරයා : එසේ ඉදිරිපත් කරද්දී අත්සන් කරන්නේ කොතැනද?
සාක්ෂිකරු : වාර්තාව සකසන කෙනා දකුණු පසින්ද, නියෝජ්‍ය සැකකටයුතු ලේඛන පරීක්ෂකවරයා දකුණු පසින්ද අත්සන් තබනවා.

නීතිඥවරයා : උසාවියේ සාක්ෂි දෙන්නේ කවුද?

සාක්ෂිකරු : වාර්තාව සකසන නිලධාරියා.

නීතිඥවරයා : සර්වර් පරිගණකයේ දත්තවලින් තමයි පැ 297 ලේඛනය හැදුවේ. මෙම දත්ත පරිගණකයෙන් උත්පාදිත දත්ත යැයි කියන්නේ ඇයි? ඒවා ඩිජිටල් දත්ත ලෙස එළියට ගත්තේ පැ 197 බී යටතේ. වෛද්‍ය සැපයුම් අංශයේ දත්ත ලබා ගැනීමට 'ප්‍රොන්ටෝ' පද්ධතිය භාවිතා කළා. 'ප්‍රොන්ටෝ' පද්ධතියේ තිබුණේ එම දත්තම තමයි කියලා තහවුරු කර ගන්නේ කොහොමද?
සාක්ෂිකරු : එය 'එස්.ආර්.' (SR) අංශයෙන් අරන් තිබුණා. 'SQL Query' එකක් මඟින් ලබාගත් නිසා එසේ උත්පාදනය කරගත් බව දක්වා තිබෙනවා.

නීතිඥවරයා : ඔබ 'HQL Query' මඟින් උත්පාදනය කරගත් දත්තවල නිර්වද්‍යතාව සහතික කරන්නේ කෙසේද?
සාක්ෂිකරු : පෙර කී පරිදි 'බැකප් සර්වර්' (Backup Server) එකට දත්ත ඇතුළත් වන නිසා.

නීතිඥවරයා : මහේස්ත්‍රාත් උසාවියෙන් එවූ ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු දී තිබෙනවා. එම උත්තර පදනම් කරගෙනයි සංයුක්ත තැටිය ඉදිරිපත් කළේ. එය පැ 297 I කියා ලකුණු කළා නේද?
සාක්ෂිකරු : එසේය ස්වාමීනි.

නීතිඥවරයා : එම දත්ත ලබා ගන්නේ බැකප් සර්වර් එකකින් කිව්වා. යම් පද්ධතියක දත්ත කුඩා ෆෝල්ඩරයක දමාද තිබුණේ?

සාක්ෂිකරු : නැත ස්වාමීනි. වෛද්‍ය සැපයුම් ඒකකයේ ක්‍රියාත්මක වන, 'ඊ-විස්' ආයතනයෙන් ලබා දුන් 'BAREOS' යනුවෙන් සඳහන් මෘදුකාංගය භාවිතා කර දෘඪ තැටියකට බැකප් (Backup) කරනු ලබනවා. එය බැකප් සර්වර් එකට ඉන්ස්ටෝල් (Install) කර ගැනීමයි සිදුවන්නේ.

නීතිඥවරයා : යම් පරිගණකයක එය තිබුණාද?
සාක්ෂිකරු : වෛද්‍ය සැපයුම් ඒකයේ තිබූ දත්තවලින් තමයි එය ගත්තේ.

නීතිඥවරයා : ඒවා 'ඔරකල්' මෘදුකාංගවල තිබෙනවා යැයි කියන්නේ කුමක්ද?
සාක්ෂිකරු : 'ඔරකල්' සමාගමෙන් නිපදවන මෘදුකාංගයක්.

නීතිඥවරයා : එය මොන වර්ෂයට අයත් එකක්ද?
සාක්ෂිකරු : එය බැලුවේ නැහැ. ඒත් එහි සංස්කරණය (Version) 10 බව මතකයි.

නීතිඥවරයා : එහි බලපත්‍රය (License) පරීක්ෂා කළේ නැද්ද?
සාක්ෂිකරු : නැහැ.

(පළමුවන විත්තිකරු වෙනුවෙන් පෙනී සිටින නීතිඥ හරේන්ද්‍ර බානගල මහතා හරස් ප්‍රශ්න ඇසීම ආරම්භ කරයි)

නීතිඥවරයා : ඔබ කර ඇතැයි කී වාර්තා සියල්ල පරිගණක ආශ්‍රිත ඒවාද?
සාක්ෂිකරු : සී.සී.ටී.වී. (CCTV), දුරකථන ඇතුළු දත්ත ගබඩා කරන උපාංග.

නීතිඥවරයා : ඔබ කොවිඩ් වසංගතයට අදාළව කුමන හෝ පරීක්ෂණයක් කර තිබෙනවාද?
සාක්ෂිකරු : නැත ස්වාමීනි.

නීතිඥවරයා : පද්ධති සහ පරිගණක ආශ්‍රිත නිරීක්ෂණ කෙරෙනවා නම්, ඔබේ දෙපාර්තමේන්තුව ඒවා සිදු කරනවාද?
සාක්ෂිකරු : දෙපාර්තමේන්තුවට ලැබෙන අධිකරණ නඩු නියෝග අනුව ඒවා සිදු කරනවා.

නීතිඥවරයා : ඔබ කියන්නේ ඔබේ අනුදැනුම නැතිවත් පරීක්ෂණ තිබිය හැකියි කියලද?
සාක්ෂිකරු : තිබිය හැකියි.

නීතිඥවරයා : මේ සාක්ෂි දෙන වාර්තාවට අදාළ ප්‍රශ්නාවලියට උත්තර දෙන්න කලින් 'ප්‍රොන්ටෝ' පද්ධතිය ගැන අවබෝධයක් ලබා ගත්තා කිව්වා නේද?
සාක්ෂිකරු : ඔව්.

නීතිඥවරයා : ඒ තුළ සැපයුම්කාර ලැයිස්තුවක් තිබුණාද?
සාක්ෂිකරු : තිබුණා ස්වාමීනි.

නීතිඥවරයා : ඔබ මේ නඩුවට අදාළ රාජකාරිය පැවරීමේදී බැකප් එකකට ඉන්ස්ටෝල් කළ බව කිව්වා. එය සරල රාජකාරියක්ද?
සාක්ෂිකරු : සරල නැහැ. එය බරපතල තාක්ෂණික කටයුත්තක්.

(දෙවන විත්තිකරු වෙනුවෙන් පෙනී සිටින නීතිඥ අසේල සේරසිංහ මහතා හරස් ප්‍රශ්න ඇසීම අරඹයි)

නීතිඥවරයා : මේ ලේඛනවල තොරතුරු ලැයිස්තු හැදුවේ කවුදැයි ඔබ දන්නවාද?
සාක්ෂිකරු : නැහැ.

නීතිඥවරයා : එම සකස් කළ නිලධාරියා ගැන දන්නේ නැද්ද?
සාක්ෂිකරු : අධිකරණ නියෝගයක් ආවා, මම ඒක ක්‍රියාත්මක කළා.

නීතිඥවරයා : පැ 297 වාර්තාව සැකසීමේ අරමුණ කුමක්ද?
සාක්ෂිකරු : එය සම්පාදනය කළේ මාලිගාවත්ත මහේස්ත්‍රාත් නියෝගය අනුවයි.

නීතිඥවරයා : එහෙම ඉල්ලා තිබෙන්නේ ඇයි කියා දන්නේ නැද්ද?
සාක්ෂිකරු : නැත ස්වාමීනි.

(තෙවන විත්තිකාරිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින නීතිඥ ඉසුරු ජයවර්ධන මහතා හරස් ප්‍රශ්න අසයි)

නීතිඥවරයා : ඔබෙන් ඉල්ලූ දත්ත ලබා දුන්නාද?
සාක්ෂිකරු : ඔව් ස්වාමීනි.

නීතිඥවරයා : එහි ඖෂධ 182ක් හා ඖෂධ 229ක් ගැන සඳහන් වෙනවා.
සාක්ෂිකරු : ඔව්.

නීතිඥවරයා : පද්ධතිය පරීක්ෂා කිරීමේදී භාවිතයට ගත හැකි තොගයක් (Usable stock) තිබුණාද?
සාක්ෂිකරු : ඒ ගැන අවබෝධයක් නැහැ.

නීතිඥවරයා : මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයෙන් ඒ ගැන විමසලත් නැද්ද?
සාක්ෂිකරු : නැත ස්වාමීනි.

නීතිඥවරයා : ඔබ දුන් වාර්තාවලත් භාවිතයට ගත හැකි තොගය හෝ ඉතිරිය ගැන සඳහනක් නැද්ද?
සාක්ෂිකරු : නැත.

(6 වන විත්තිකරු වෙනුවෙන් පෙනී සිටින නීතිඥ නුවන් ජයවර්ධන මහතා හරස් ප්‍රශ්න අසයි)

නීතිඥවරයා : මේ වාර්තාව සකසන්න වෛද්‍ය සැපයුම් අංශයේ නිලධාරීන් සහාය කර ගත්තාද?
සාක්ෂිකරු : භෞතික පරීක්ෂාව වැනි දේට ඔවුන්ගේ සහාය ලබා ගත්තා.

නීතිඥවරයා : එසේ සහාය ලබා ගත් බව වාර්තාවට ඇතුළත් කළාද?
සාක්ෂිකරු : සහාය ගත්තේ වෛද්‍ය සැපයුම් අංශයේ තාක්ෂණ නිලධාරීන්ගෙන් තොරතුරු ලබා ගැනීමට පමණයි.

නීතිඥවරයා : ඔබ කියන්නේ ඔබ එහි යද්දී 'ප්‍රොන්ටෝ' සහ 'ස්වස්ථා' පද්ධති දෙකම ක්‍රියාත්මක වෙමින් තිබූ බවද?
සාක්ෂිකරු : ඔව්.

නීතිඥවරයා : ඔබ 'ප්‍රොන්ටෝ' බැකප් එකක් ගත්තා නේද?
සාක්ෂිකරු : ඔව්, එහි දත්තවල බැකප් එකක් ගත්තා.

නීතිඥවරයා : මුල් අවස්ථාවේ දත්ත ලබාගන්න හැදුවේ සජීවී මෘදුකාංගයෙන්ද (Live software)?
සාක්ෂිකරු : එම මෘදුකාංගයේ ක්‍රියාත්මක වූ දත්තවලින්. නමුත් ප්‍රතිඵල ලබාදීමට විශාල කාලයක් ගතවන බව පෙනී ගියා.

නීතිඥවරයා : එම නිසා වෛද්‍ය සැපයුම් ඒකකයෙන් දත්ත ගන්න හැදුවා.
සාක්ෂිකරු : අපි පරීක්ෂා කළා. සුළු කාලයකින් දත්ත ගත හැකි වන නිසා සජීවී පද්ධතියේ ඇති දත්ත ක්‍රියාත්මක කර බැකප් එකක් ගත්තා.

නීතිඥවරයා : අඩු වූ ඖෂධ වර්ග හතර අඩු වුණේ කෙසේද?
සාක්ෂිකරු : අධිකරණ නියෝගය අනුව මම එස්.ආර්. (SR) අංක 4කට අදාළව 'ප්‍රොන්ටෝ' පද්ධතියේ දත්ත නොමැති බව නිරීක්ෂණය කළා.

නීතිඥවරයා : ඒ කුමන හේතුවක් මතද කියා දන්නවාද?
සාක්ෂිකරු : නැහැ ස්වාමීනි.

නීතිඥවරයා : එය කිව හැක්කේ කවර අන්දමකින්ද?
සාක්ෂිකරු : මම එය පරීක්ෂා කර බැලුවේ නැහැ ස්වාමීනි.

(11 වන විත්තිකරු වෙනුවෙන් පෙනී සිටින නීතිඥ අමිත ආරියරත්න මහතා හරස් ප්‍රශ්න ඇසීම අරඹයි)

නීතිඥවරයා : පැ 297 ලේඛනයේ පිටු කීයක් තිබෙනවාද?
සාක්ෂිකරු : පිටු 5යි.

නීතිඥවරයා : එහි මුල් පිටු දෙකේ ඔබ අත්සන් කර තිබෙනවා නේද?
සාක්ෂිකරු : ඔව්.

නීතිඥවරයා : 1 සහ 2 පිටු වාර්තාවක්ද? නැතහොත් කමිටු වාර්තාවට අමුණන ලද ආවරණ ලිපියක්ද?
සාක්ෂිකරු : මුල් පිටු දෙක ආවරණ ලිපියක් පමණයි. තනතුරු නාමය පදනම් කරගෙන ඒ පිටු දෙක සැකසුවා.

නීතිඥවරයා : අන්තිම පිටු කිහිපය ආයතනය නියෝජනය කරන්නේ නැද්ද?
සාක්ෂිකරු : නියෝජනය වෙනවා. නමුත් කමිටුවකින් හැදූ වාර්තාවක් නිසා ලිපි ශීර්ෂ යෙදුවේ නැහැ.

නීතිඥවරයා : 'ප්‍රොන්ටෝ' පද්ධතියෙන් දත්ත බැකප් (Data backup) කරගන්නේ කොහොමද?
සාක්ෂිකරු : බාහිර දෘඪ තැටියකට ලබා ගැනීමෙන්.

What's Your Reaction?

Like Like 0
Dislike Dislike 0
Love Love 0
Funny Funny 0
Angry Angry 0
Sad Sad 0
Wow Wow 0