ප්‍රංශ ශිෂ්‍ය අරගලය අධ්‍යාපන අර්බුදයක සිට දේශපාලන අනාගතය පිළිබඳ අරගලය දක්වා...

ප්‍රංශ ශිෂ්‍ය අරගලය 

අධ්‍යාපන අර්බුදයක සිට

රටේ දේශපාලන අනාගතය

පිළිබඳ අරගලය දක්වා...

යුරෝපයේ ප්‍රධාන ආර්ථික බලවතකු වන ප්‍රංශයට තම දරුවන්ට සුදුසු පන්ති කාමර, ප්‍රමාණවත් ගුරුවරුන් සහ සාධාරණ අධ්‍යාපන අවස්ථා සැපයීමේදී මෙවැනි දුෂ්කරතාවලට මුහුණදීමට සිදුවන්නේ ඇයි?

ප්‍රංශයේ මේ දිනවල උත්සන්න වී ඇති ශිෂ්‍ය විරෝධතා හුදෙක් පාසල්වල පහසුකම් ඉල්ලා කරන උද්ඝෝෂණ මාලාවක් ලෙස පමණක් තේරුම්ගත නොහැකිය. එය රටේ රාජ්‍ය අධ්‍යාපන පද්ධතියේ අර්බුද, රාජ්‍ය වියදම් පිළිබඳ ගැටලු, සමාජ අසමානතාව, තරුණ පරපුරේ අනාගතය පිළිබඳ අවිනිශ්චිතභාවය සහ දේශපාලන බල අරගල එකිනෙක ගැටෙන තීරණාත්මක අර්බුදයක් බවට පත්වෙමින් තිබෙන බව පෙනේ.

 2026 ඔක්තෝබර් 13 වැනිදා ප්‍රංශයේ නගර කිහිපයක පැවති විරෝධතාවලට සහභාගි වූ පිරිස 161,500ක් පමණ වූ බව එරට අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍යාංශය සඳහන් කර ඇතැයි AFP වාර්තා කරයි. ඊට පෙර ඔක්තෝබර් 6 වැනිදා පැවති ජාතික විරෝධතාවලට සහභාගි වූ පිරිස 256,000ක් ඉක්මවා තිබූ බව වාර්තා විය. එහෙත් මේ සංඛ්‍යා දෙක සසඳා බැලීමේදී එක් කරුණක් පැහැදිලි වේ. එනම් විරෝධතා තවමත් විශාල පරිමාණයෙන් පැවතුණද, ඒවායේ සහභාගිත්වය සෑම අවස්ථාවකදීම එකම මට්ටමක නොපවතින බවයි.

 ඒ සමඟම පාසල් අවහිර කිරීම්, පොලිසිය සමඟ ඇති වූ ගැටුම්, අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ විරෝධතා අතරතුර සිදු වූ අනතුරු හේතුවෙන් අර්බුදය තවත් සංකීර්ණ වී තිබේ. ප්‍රංශ ජනාධිපති එමානුවෙල් මැක්‍රොන්ගේ පාලනයට දැන් මුහුණදීමට සිදුව ඇත්තේ සිසුන්ගේ ඉල්ලීම්වලට පිළිතුරු සැපයීම පමණක් නොව, විරෝධතා ප්‍රචණ්ඩකාරී වීම වැළැක්වීම, මහජන විශ්වාසය රැකගැනීම සහ රටේ අයවැය සීමාවන් තුළ විසඳුම් සෙවීම යන අභියෝගවලටද ය.

 අර්බුදයේ අලුත්ම තත්ත්වය: ඔක්තෝබර් 15 වන විට ප්‍රංශයේ සිදුවන්නේ කුමක්ද?

ප්‍රංශයේ වත්මන් අර්බුදයේ කේන්ද්‍රය වී ඇත්තේ පාසල් අධ්‍යාපනයට ප්‍රමාණවත් සම්පත් නොලැබීම පිළිබඳව ආරම්භ වූ විරෝධතාවලට ජාතික මට්ටමේ සහායක් ලැබීමයි. සැප්තැම්බර් මාසයේ මැද භාගයේදී ආරම්භ වූ මෙම විරෝධතා ඔක්තෝබර් මාසය වන විට පාසල් සිසුන්ගෙන් ඔබ්බට ගොස් විශ්වවිද්‍යාල සිසුන්, ගුරුවරුන්, දෙමාපියන් සහ වෘත්තීය සමිති ද සම්බන්ධ කරගත් ව්‍යාපාරයක් බවට පත්විය.

 ඔක්තෝබර් 13 වැනිදා පැවති විරෝධතා පිළිබඳ වාර්තාවලින් පෙනී යන්නේ රජය මීට පෙර ඉදිරිපත් කළ විසඳුම් පිළිබඳව තවමත් ප්‍රමාණවත් විශ්වාසයක් ගොඩනැඟී නොමැති බවයි. අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය හඳුනාගත් ගුරු හිඟය පියවා ගැනීම සඳහා ගුරුවරුන් 3,000ක් පමණ යෙදවීමට රජය පොරොන්දු වී තිබුණද, ඔක්තෝබර් 13 වන විට එම ඉලක්කයෙන් සපුරා තිබුණේ සියයට 35ක් පමණක් බව Euronews වාර්තා කළේය.

 මේ අනුව, රජය විසින් ප්‍රකාශ කරන විසඳුම් සහ පාසල්වල දිනපතා අත්විඳින තත්ත්වය අතර පරතරයක් පවතින බව විරෝධතාකරුවෝ පෙන්වා දෙති.

 තවත් වැදගත් කරුණක් වන්නේ පොලිසියේ ප්‍රතිචාරයයි. පාසල් අවහිර කිරීම් ඉවත් කිරීමේදී සහ විරෝධතා පාලනය කිරීමේදී පොලිසිය බලය යෙදවීම සම්බන්ධයෙන් විවේචන එල්ල වී තිබේ. ඒ අතර ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියාවලට සම්බන්ධ වූ ඇතැම් පිරිස් පිළිබඳවද වාර්තා පළ වී ඇත. එබැවින් සියලු විරෝධතාකරුවන් ප්‍රචණ්ඩකාරීන් ලෙස සැලකීමත්, සිදුවූ සෑම ගැටුමකටම එකම පාර්ශ්වයක් වගකිව යුතු යැයි කීමත් නිවැරදි නොවේ.

 ජනාධිපති මැක්‍රොන් සිසුන්ගේ ඉල්ලීම්වලට සාධාරණ පදනමක් තිබෙන බව පිළිගෙන ඇති අතර, දේශපාලන බලවේග විසින් මෙම විරෝධතා තම අරමුණු සඳහා යොදාගනු ලබන බවටද අනතුරු අඟවා ඇත. ඔහුගේ පාලන කාලයේ අවසාන මාස කිහිපය ගතවෙමින් පවතින පසුබිමක, මෙම අර්බුදය දේශපාලනික වශයෙන්ද ඉතා සංවේදී වී තිබේ.

 කෙසේ වෙතත්, මේ සියලු සිදුවීම් මත පදනම්ව ප්‍රංශය මුළුමනින්ම අක්‍රිය වී ඇති බව හෝ රට පුරා එකම මට්ටමේ කලබලයක් පවතින බව නිගමනය කළ නොහැකිය. විරෝධතාවල තීව්‍රතාව ප්‍රදේශයෙන් ප්‍රදේශයට වෙනස් වන අතර ඇතැම් ප්‍රදේශවල ඒවා වඩාත් ප්‍රබලව පවතී.

 මේ ශිෂ්‍ය අරගලය ආරම්භ වූයේ කෙසේද?

 මෙම අරගලයේ ආරම්භය සොයා බැලීමේදී ප්‍රංශයේ අගනුවර පැරිස් නගරය අවට පිහිටි ක්‍රෙතේයි (Créteil) ප්‍රදේශය කෙරෙහි අවධානය යොමුවේ.

 2026 සැප්තැම්බර් 17 වැනිදා පමණ එම ප්‍රදේශයේ පාසල් සිසුන් සහ ගුරුවරුන් පාසල්වල පහසුකම්, සේවක හිඟය සහ අධ්‍යාපන කටයුතු පවත්වාගෙන යාමේ දුෂ්කරතා සම්බන්ධයෙන් විරෝධතා ආරම්භ කළහ. පාසල්වලට ඇතුළුවන මාර්ග අවහිර කිරීම සහ පන්ති වර්ජනය කිරීම එහි මූලික ක්‍රියාමාර්ග අතර විය.

 මුලදී එය ඇතැම් පාසල්වලට සහ ප්‍රදේශවලට සීමා වූ විරෝධතාවක් වුවද, සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ එම සිදුවීම් ප්‍රචාරය වීමත් සමඟ වෙනත් ප්‍රදේශවල සිසුන්ද ඊට එක්වූහ. පාසල්වල පවතින ගැටලු හුදෙක් එක් පාසලකට පමණක් සීමා නොවී රටේ රාජ්‍ය අධ්‍යාපන පද්ධතියේ පුළුල් දුර්වලතා සමඟ සම්බන්ධ වී ඇති බවට අදහසක් පැතිර ගියේය.

මෙහිදී මතු වූයේ වැදගත් ප්‍රශ්නයකි. යුරෝපයේ ප්‍රධාන ආර්ථික බලවතකු වන ප්‍රංශයට තම දරුවන්ට සුදුසු පන්ති කාමර, ප්‍රමාණවත් ගුරුවරුන් සහ සාධාරණ අධ්‍යාපන අවස්ථා සැපයීමේදී මෙවැනි දුෂ්කරතාවලට මුහුණදීමට සිදුවන්නේ ඇයි?

 මෙම ප්‍රශ්නයට පිළිතුර සොයාගත හැක්කේ පාසල්වල ක්ෂණික ගැටලු පමණක් විමසා බැලීමෙන් නොවේ. රජයේ වියදම් ප්‍රමුඛතා, රාජ්‍ය ණය සහ අයවැය හිඟය, සමාජ පන්ති අතර පවතින වෙනස්කම් සහ තරුණ පරපුරේ අනාගතය පිළිබඳ විශ්වාසය යන සියල්ල එකට සලකා බැලිය යුතුය.

 අරගලයට ප්‍රධාන හේතු මොනවාද?

ගුරු හිඟය සහ පන්ති කාමරවල තදබදය

 ඇතැම් පාසල්වල ගුරුවරුන් නොමැතිව පන්ති පැවැත්වීමට නොහැකි වීම, ගුරුවරුන් වෙනුවට සේවයට යොදවන්නන් නොමැති වීම සහ සිසුන් විශාල සංඛ්‍යාවක් එකම පන්තියක ඉගෙනීම විරෝධතාවල මූලික හේතු අතර වේ. ගුරුවරුන්ගේ හිඟය නිසා පාඩම් කටයුතු අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාමට බාධා ඇති වේ.

අබලන් පාසල් ගොඩනැඟිලි සහ පහසුකම් හිඟය

 ඇතැම් පාසල්වල ගොඩනැඟිලි නඩත්තු කිරීම, වාතාශ්‍රය, උෂ්ණත්වය පාලනය කිරීම සහ පන්ති කාමරවල මූලික පහසුකම් සැපයීම සම්බන්ධයෙන් ගැටලු පවතින බව සිසුන් පෙන්වා දෙති. විශේෂයෙන් උණුසුම් කාලගුණය තුළ අධික උෂ්ණත්වයක් සහිත පන්ති කාමරවල ඉගෙනීමද විවේචනයට ලක් වී ඇත.

 දිගු පාසල් කාලසටහන් සහ අධික අධ්‍යයන පීඩනය

 රජයේ උපදේශන වැඩසටහනකට ලැබුණු ප්‍රතිචාර 60,000කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් විශ්ලේෂණය කිරීමේදී, සිසුන්ගෙන් සියයට 70ක් පමණ කාලසටහන් සම්බන්ධ ගැටලු සඳහන් කර තිබූ බව Le Monde වාර්තා කළේය. උදෑසන සිට සවස දක්වා දිගු වන පාසල් දින, පාඩම් අතර දිගු හිස් කාල සහ කෙටි දිවා ආහාර විවේක ඊට ඇතුළත්ය.

සමාජ අසමානතාව සහ අධ්‍යාපන අවස්ථා අතර පරතරය

 ආර්ථික වශයෙන් ශක්තිමත් පවුල්වල දරුවන්ට පෞද්ගලික අධ්‍යාපන ආයතන හෝ වෙනත් අමතර අධ්‍යාපන අවස්ථා තෝරාගැනීමට වැඩි හැකියාවක් තිබිය හැකිය. එහෙත් අඩු ආදායම්ලාභී ප්‍රදේශවල රාජ්‍ය පාසල්වලට එවැනි විකල්ප සීමිතය. එබැවින් අධ්‍යාපන සම්පත් බෙදී යන ආකාරය සමාජ සාධාරණත්වය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් බවට පත්ව ඇත.

 මේ සියල්ලට අමතරව, විශ්වවිද්‍යාලවලට ඇතුළත් වීමේ ක්‍රමවේදය පිළිබඳ විවේචනද පවතී. විශේෂයෙන් උසස් අධ්‍යාපනයට ඇතුළත් වීමේදී භාවිත වන Parcoursup ක්‍රමය සම්බන්ධයෙන් විනිවිදභාවය සහ තරගකාරීත්වය පිළිබඳ ප්‍රශ්න මතු වී තිබේ. එහෙත් වත්මන් විරෝධතා පිළිබඳ දත්ත අනුව, විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රවේශය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයට වඩා පාසල් කාලසටහන්, ගුරු හිඟය සහ භෞතික පහසුකම් පිළිබඳ ගැටලු වඩාත් ප්‍රමුඛ වී ඇත.

 අධ්‍යාපන ගැටලුවක් ජාතික දේශපාලන අර්බුදයක් බවට පත්වූයේ ඇයි?

 ප්‍රංශයේ මෙම අර්බුදය තේරුම් ගැනීමට නම් එරට ආර්ථික හා දේශපාලන පසුබිමද සැලකිල්ලට ගත යුතුය.

ප්‍රංශය යුරෝපා සංගමයේ ප්‍රධාන ආර්ථිකයක් වුවද, රාජ්‍ය ණය සහ අයවැය හිඟය පාලනය කිරීම රජයට දැඩි අභියෝගයක් වී තිබේ. එක් පැත්තකින් රාජ්‍ය වියදම් සීමා කරමින් මූල්‍ය ස්ථාවරත්වය රැකගැනීමට රජයට අවශ්‍යය. අනෙක් පැත්තෙන් අධ්‍යාපනය, සෞඛ්‍යය, සමාජ සුබසාධනය සහ අනෙකුත් රාජ්‍ය සේවා සඳහා ප්‍රමාණවත් මුදල් වෙන් කළ යුතුය.

මෙම දෙපාර්ශ්වය අතර පවතින ගැටුම වත්මන් විරෝධතාවලට පසුබිම් වී ඇත. 2027 වසර සඳහා ඉදිරිපත් කර ඇති අයවැය යෝජනාවෙන් ජාතික අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයට යුරෝ බිලියන 1.2ක වැඩි මුදලක් වෙන් කිරීමට යෝජනා කර ඇති නමුත්, ගුරු සංගම් පවසන්නේ එය පාසල්වල සැබෑ අවශ්‍යතා සපුරාලීමට ප්‍රමාණවත් නොවන බවයි.

මෙහි මූලික ප්‍රශ්නය මුදල් වෙන් කිරීමක් සිදුකර තිබේද යන්න පමණක් නොවේ. එම මුදල් කුමන ප්‍රදේශවලට, කුමන පාසල්වලට සහ කුමන අවශ්‍යතා සඳහා යොදවන්නේද යන්නද තීරණාත්මකය. විශේෂයෙන් දුෂ්කර ආර්ථික පසුබිමක් සහිත ප්‍රදේශවල පාසල්වලට වැඩි සහායක් අවශ්‍ය වන විට, සමස්ත අයවැය ඉහළ දැමීම පමණක් ප්‍රමාණවත් විසඳුමක් නොවිය හැකිය. සම්පත් බෙදාහැරීමේ ක්‍රමවේදය සහ ඒවායේ ප්‍රතිඵල පිළිබඳවද අවධානය යොමු කළ යුතුය.

තරුණ පරපුරේ අනාගතය පිළිබඳ බිය

මෙම අරගලයේ තවත් ගැඹුරු පැත්තක් වන්නේ තරුණයන් තුළ වර්ධනය වෙමින් පවතින අනාගත අවිනිශ්චිතභාවයයි. රැකියා වෙළෙඳපොළේ තරගකාරීත්වය, ජීවන වියදම, සමාජ අසමානතාව, දේශගුණික අර්බුදය සහ කෘත්‍රිම බුද්ධිය නිසා අනාගත රැකියා අවස්ථා වෙනස් වීම වැනි කරුණු තරුණ පරපුරේ කනස්සල්ලට හේතු වී තිබේ. ප්‍රංශයේ වත්මන් ශිෂ්‍ය විරෝධතා පිළිබඳ විශ්ලේෂණයකදීද මෙය හුදෙක් අධ්‍යාපන පහසුකම් පිළිබඳ අර්බුදයක් නොව, අනාගතය පිළිබඳ බලාපොරොත්තු බිඳවැටීමක් ලෙස විග්‍රහ කර ඇත.

එබැවින් පාසල් සිසුන්ගේ ඉල්ලීම්වලට සවන් නොදෙන බවට ඔවුන් තුළ ඇති හැඟීම, ගුරුවරුන්ගේ දිගුකාලීන පැමිණිලි සහ රාජ්‍ය සේවා පිළිබඳ පුළුල් අතෘප්තිය එකට එක් වූ විට, පාසලක් තුළ ආරම්භ වූ විරෝධතාවක් රටේ දේශපාලන සංවාදයේ ප්‍රධාන මාතෘකාවක් බවට පත්වීම පුදුමයක් නොවේ.

ප්‍රංශ රජය ගෙන ඇති පියවර සහ ඒවා ප්‍රමාණවත්ද යන ප්‍රශ්නය

 ප්‍රංශ රජය මෙම අර්බුදය නොසලකා හැර නැත. අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය ගුරු හිඟය පවතින පාසල්වලට ගුරුවරුන් යෙදවීමේ හදිසි වැඩපිළිවෙළක් ප්‍රකාශයට පත් කළේය. අධ්‍යාපන අමාත්‍ය එඩුවාඩ් ජෙෆ්රේගේ ප්‍රකාශ අනුව, වැඩිම අවශ්‍යතා ඇති පාසල් 500කට වැඩි සංඛ්‍යාවකට ගුරුවරුන් 3,000ක් යෙදවීම එහි අරමුණ විය.

 එහෙත් ප්‍රකාශිත ඉලක්කය සහ ක්‍රියාත්මක වීම අතර පරතරය විරෝධතාකරුවන්ගේ විවේචනයට හේතු වී ඇත. ගුරුවරුන් යෙදවීම පමණක් නොව, පන්ති කාමර අලුත්වැඩියා කිරීම, සිසුන්ගේ අධ්‍යයන බර සමාලෝචනය කිරීම සහ දුෂ්කර ප්‍රදේශවල පාසල්වලට වැඩි සම්පත් ලබාදීම වැනි දිගුකාලීන පියවරද අවශ්‍ය වේ.

 රජය සිසුන්ගේ අදහස් ලබාගැනීම සඳහා උපදේශන ක්‍රියාවලියක්ද ආරම්භ කර තිබේ. එම ක්‍රියාවලියට ලැබුණු ප්‍රතිචාර දසදහස් ගණනක් විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් පෙනී ගියේ, සිසුන්ගේ ප්‍රමුඛ අවශ්‍යතා අතර කාලසටහන්, පාසල් ගොඩනැඟිලි සහ ගුරු හිඟය ඉහළින්ම පවතින බවයි. කෙසේ වෙතත්, රජය මුහුණදෙන ගැටලුව විසඳුම් ප්‍රකාශ කිරීම පමණක් නොව ඒවා ඉක්මනින් ක්‍රියාත්මක කර පෙන්වීමයි. විරෝධතාකරුවන්ගේ විශ්වාසය යළි ගොඩනැඟීමට නම් පාසල්වල සැබෑ වෙනසක් ඇතිවිය යුතුය.

 පොලිස් ක්‍රියාමාර්ග සහ ප්‍රචණ්ඩත්වය: අර්බුදය තවත් උත්සන්න කරන සාධකයක්

 පාසල් අවහිර කිරීම් සහ විරෝධතා විසුරුවා හැරීමේදී පොලිසිය බලය යෙදවීම වත්මන් අර්බුදයේ වඩාත් සංවේදී කරුණකි. විවිධ වාර්තාවලට අනුව, විරෝධතා ආරම්භ වූ දා සිට දහස් ගණනක් අත්අඩංගුවට ගෙන ඇති අතර, සිසුන් සහ පොලිස් නිලධාරීන් දෙපාර්ශ්වයේම තුවාල ලැබීම් වාර්තා වී තිබේ. පොලිස් බලය අධික ලෙස යොදාගැනීම සම්බන්ධයෙන් මානව හිමිකම් සංවිධාන සහ වෙනත් පාර්ශ්ව විවේචන එල්ල කර ඇත. ඒ අතර විරෝධතා අතරතුර දේපළ හානි සහ ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා සිදු වූ අවස්ථාද වාර්තා වී තිබේ.

 මෙහිදී රජයට එකවර අභියෝග දෙකකට මුහුණදීමට සිදුවේ. පළමුව, පාසල්වල සාමාන්‍ය කටයුතු සහ මහජන ආරක්ෂාව තහවුරු කළ යුතුය. දෙවනුව, සාමකාමීව විරෝධය පළ කිරීමේ අයිතියට ගරු කරමින් නීතිය ක්‍රියාත්මක කළ යුතුය.

 විරෝධතා පාලනය කිරීමේදී අධික බලයක් යොදාගන්නා බවට මහජන මතයක් ඇති වුවහොත්, මුලදී පාසල් පහසුකම් පිළිබඳව පමණක් අවධානය යොමු කළ පිරිස් පවා පොලිස් ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳ විරෝධයට එක්විය හැකිය. එවිට අධ්‍යාපන ප්‍රශ්නයක් ලෙස ආරම්භ වූ අරගලය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, පුරවැසි අයිතිවාසිකම් සහ රාජ්‍ය බලය පිළිබඳ අර්බුදයක් බවට පුළුල් වීමේ අවදානමක් ඇත.

 1968 ප්‍රංශ ශිෂ්‍ය අරගලය යළි සිහිපත් කරන සිදුවීමක්ද?

ප්‍රංශයේ වත්මන් ශිෂ්‍ය අරගලය පිළිබඳ සාකච්ඡා කරන විට නිතැතින්ම සිහිපත් වන්නේ 1968 මැයි මාසයේදී ඇති වූ දැවැන්ත ශිෂ්‍ය සහ කම්කරු විරෝධතාය. එදාද විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපන ක්‍රමය, තරුණ පරපුරේ නිදහස, සමාජ අසමානතාව සහ දේශපාලන බල ව්‍යුහය පිළිබඳ අතෘප්තිය ශිෂ්‍ය විරෝධතා ලෙස ආරම්භ විය. පසුව එය කම්කරු වැඩවර්ජන හා ජාතික දේශපාලන අර්බුදයක් දක්වා පුළුල් වූ අතර, මිලියන ගණනක් සේවකයෝ වැඩවර්ජනවලට සම්බන්ධ වූහ.

 2026 වසරේ විරෝධතාද එවැනිම ප්‍රශ්නයක් මතු කරයි: ශිෂ්‍යයන්ගේ ඉල්ලීම්වලට ප්‍රමාණවත් ප්‍රතිචාරයක් නොලැබුණහොත්, එය වෙනත් සමාජ කණ්ඩායම්වල අතෘප්තිය සමඟ එක්වී වඩාත් පුළුල් ව්‍යාපාරයක් බවට පත්වේද?

 දැනටමත් ගුරුවරුන්, දෙමාපියන්, වෘත්තීය සමිති සහ විශ්වවිද්‍යාල සිසුන්ගෙන් කොටසක් වත්මන් ව්‍යාපාරයට සහාය පළ කර ඇත. එය විරෝධතා ව්‍යාපාරයට පුළුල් සමාජ පදනමක් ලබාදෙයි. එහෙත් 1968 වසරේදී සිදු වූ ආකාරයට රට පුරා මහා වැඩවර්ජන ඇතිවී ආර්ථිකය මුළුමනින්ම අඩාල වන තත්ත්වයක් අද අනිවාර්යයෙන්ම ඇති වනු ඇතැයි ප්‍රකාශ කිරීමට තවමත් ප්‍රමාණවත් සාක්ෂි නොමැත.

 ප්‍රංශයේ ඉදිරි දේශපාලන ගමනට මෙම අර්බුදය බලපාන්නේ කෙසේද?

 මෙම විරෝධතා ප්‍රංශයේ ඉදිරි ජනාධිපතිවරණයට පෙර ඇතිවීම විශේෂ දේශපාලන වැදගත්කමක් දරයි. ජනාධිපති මැක්‍රොන්ගේ පාලන කාලය අවසන් අදියරට පැමිණෙමින් තිබෙන අතර, රටේ අයවැය පිළිබඳ විවාදයද ජාතික සභාව තුළ ඉදිරියට යමින් පවතී. එවැනි පසුබිමක අධ්‍යාපනය වැනි ජනතාවට සෘජුව බලපාන ක්ෂේත්‍රයක අර්බුදයක් පාලනය කිරීමට රජයට නොහැකි බවට හැඟීමක් ඇති වුවහොත්, එය පාලක පාර්ශ්වයේ දේශපාලන විශ්වාසයට හානි කළ හැකිය.

 මෙහි වාසිය ලබාගැනීමට විපක්ෂයේ විවිධ දේශපාලන බලවේග උත්සාහ කළ හැකිය. වාමාංශික පාර්ශ්ව රාජ්‍ය සේවා සඳහා වැඩි ආයෝජනයක් ඉල්ලා සිටිය හැකි අතර, දක්ෂිණාංශික පාර්ශ්ව නීතිය හා සාමය, රාජ්‍ය වියදම් පාලනය හෝ අධ්‍යාපන ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳ වෙනත් විසඳුම් ඉදිරිපත් කළ හැකිය.

එහෙත් ශිෂ්‍ය අරගලය එක් දේශපාලන පක්ෂයකට පමණක් අයත් ව්‍යාපාරයක් ලෙස සැලකිය නොහැකිය. සිසුන්ගේ ඉල්ලීම්වලට සැබෑ ප්‍රතිචාරයක් ලබාදීම සියලු දේශපාලන පාර්ශ්වවලට ඇති වගකීමකි. මැක්‍රොන්ගේ ප්‍රකාශය අනුව සිසුන්ගේ ඉල්ලීම්වලට සාධාරණ පදනමක් තිබුණද, දේශපාලන බලවේග විසින් ඔවුන්ගේ අතෘප්තිය භාවිත කිරීමේ අවදානමක් පවතී. මෙයින් පෙනී යන්නේ රජය අධ්‍යාපන ගැටලු විසඳීමත් සමඟම විරෝධතාවල දේශපාලන ප්‍රතිවිපාක පිළිබඳවද සැලකිලිමත් වන බවයි.

 ඉදිරියේදී සිදුවිය හැක්කේ කුමක්ද?

 වත්මන් තත්ත්වය අනුව ප්‍රංශය ඉදිරියේ ප්‍රධාන අභියෝග තුනක් පවතී.

 පළමු අභියෝගය වන්නේ සාකච්ඡා මඟින් විසඳුමකට පැමිණීමයි. ගුරු හිඟය පියවා ගැනීම, පාසල්වල මූලික පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීම සහ සිසුන්ගේ කාලසටහන් සමාලෝචනය කිරීම සඳහා කාලසීමා සහිත වැඩපිළිවෙළක් රජය ඉදිරිපත් කළහොත් විරෝධතා ක්‍රමයෙන් අඩු විය හැකිය.

දෙවන අභියෝගය වන්නේ විරෝධතා අඛණ්ඩව පැවතීමයි. රජයේ පොරොන්දු ක්‍රියාත්මක නොවන්නේ නම්, පාසල් සිසුන් සහ ගුරුවරුන්ගේ අතෘප්තිය තවදුරටත් වර්ධනය විය හැකිය. එවැනි තත්ත්වයකදී පාසල් වසා දැමීම් සහ වැඩවර්ජන දිගටම පැවතීමේ අවදානමක් ද ඇත.

තුන්වන අභියෝග වන්නේ අර්බුදය පුළුල් සමාජ ව්‍යාපාරයක් බවට පත්වීමයි. අධ්‍යාපන ගැටලු සමඟ ජීවන වියදම, සමාජ සුබසාධනය, රැකියා අවස්ථා සහ රාජ්‍ය වියදම් පිළිබඳ අතෘප්තියද එක් වුවහොත්, වත්මන් විරෝධතා රජයට වඩාත් බරපතළ දේශපාලන අභියෝගයක් බවට පත්විය හැකිය. එහෙත් එවැනි වර්ධනයක් සිදුවන බව මේ අවස්ථාවේ නිශ්චිතව කිව නොහැකිය.

ප්‍රංශයේ 2026 ශිෂ්‍ය අරගලය දෙස බැලිය යුත්තේ හුදෙක් තරුණයන් වීදි බැසීමක් ලෙස නොවේ. එය රාජ්‍ය අධ්‍යාපන පද්ධතියේ ගුණාත්මකභාවය, සමාජ සාධාරණත්වය, රජයේ වියදම් ප්‍රමුඛතා සහ තරුණ පරපුරේ අනාගතය පිළිබඳ විශ්වාසය යන කරුණු එකට සම්බන්ධ කරන අර්බුදයකි.

මෙම අරගලයේ මූලික පණිවුඩය වන්නේ අධ්‍යාපනයට වෙන් කරන මුදල් පිළිබඳ සංඛ්‍යා පමණක් නොව, එම ආයෝජනයෙන් සිසුන්ගේ දෛනික ජීවිතයට සැබෑ වෙනසක් සිදුවන්නේද යන්නයි. ගුරුවරුන් නොමැති පන්ති කාමර, අබලන් ගොඩනැඟිලි සහ අධික අධ්‍යයන පීඩනය පිළිබඳ පැමිණිලි දිගටම පවතින විට, රජයේ ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳ විශ්වාසය දුර්වල වීම වැළැක්විය නොහැකිය.

එබැවින් ප්‍රංශ රජයට ඇති සැබෑ අභියෝගය විරෝධතා පාලනය කිරීම පමණක් නොවේ. අධ්‍යාපන පද්ධතිය පිළිබඳ තරුණ පරපුරේ විශ්වාසය යළි ගොඩනැඟීමත්, රාජ්‍ය සම්පත් සාධාරණව බෙදාහැරීමත්, සාමකාමී විරෝධතා සඳහා ඇති අයිතිය ආරක්ෂා කරමින් මහජන ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමත් එහි අත්‍යවශ්‍ය කොටස් වේ.

අවසානයේදී තීරණාත්මක වන්නේ ප්‍රංශයේ වීදිවල විරෝධතා කොපමණ කාලයක් පවතින්නේද යන්න පමණක් නොවේ. එම විරෝධතා මතු කළ ප්‍රශ්නවලට රජය ලබාදෙන පිළිතුරු කොතරම් දුරට පාසල්වල සහ තරුණයන්ගේ ජීවිතවල සැබෑ වෙනසක් ඇති කරන්නේද යන්නයි.

විශේෂ ලියුම්කරුවෙකු විසිනි.